پیدا کردن یک روش تدریس نوین و مناسب برای کلاس درس میتواند مشکل باشد. هر دانشآموز، معلم و کلاس درس متفاوت است و توجه به همین تفاوتها از امور شگفتانگیز در مورد فرآیند یادگیری است. همانطور که شما بهعنوان معلم به تدریس خود ادامه میدهید، روشهای آموزشی جدیدی را امتحان میکنید و درنهایت خواهید یافت که چه روشی برای دانشآموزان شما بهترین کارایی را دارد.
ما برخی از بهترین روشهای آموزشی مدرن را که در واقع منجر به نتایج خوبی در کلاس درس میشوند، در این مقاله ذکر کردهایم. به خواندن ادامه دهید تا دریابید که چگونه از این روشها برای کمک به دانشآموزان برای استفاده از ظرفیت کامل خود و ایجاد کلاسهای درس شاد و مؤثر استفاده کنید
. آموزش نوین چیست؟
بهرهگیری از آموزش نوین بهمعنای استفاده از روش تدریسی است که بیشتر بر آموزش بهبود رفتار عقلانی دانشآموزان با استفاده از ایدههای مختلف جدید و بدیع متمرکز است تا اینکه آنها را وادار به بازخوانی سرفصلهای امتحانی بکند.
روش تدریس جدید که ما آن را روش تدریس نوین مینامیم بیشتر مبتنی بر فعالیت است و ذهن یادگیرنده را متمرکز میسازد تا به طور کامل در فرایند یادگیری درگیر شود. در روش تدریس نوین، آموزش و برنامهریزی درسی به گونهای انجام میشود که یادگیرنده در محور آن قرار گیرد
. از این طریق، فراگیران به طور فعال در کل فرایند آموزش شرکت میکنند تا دانش خود را ایجاد و مهارتهای خود را تقویت کنند. از سوی دیگر، مربی یا معلم فقط دانشآموزان را هدایت و راهنمایی میکند تا بر اهداف موضوع تمرکز کنند. همهی اینها با درگیر شدن در فعالیتها و با اتخاذ روشهای نوین آموزش انجام میشود. تقاضای جدید عصر یا نیاز روز دانشآموزان، پذیرش روشهای آموزشی معاصر است که به کاهش رقابت بین دانشآموزان، ارتقای همکاری و تقویت فضای مطالعهی سالم کمک میکند
. در روشهای تدریس نوین برخلاف روشهای سنتی، معلمها و مربیها دانشآموزان را دارای سطح یکسانی از توانایی یادگیری و ادراک نمیدانند و بهصورت یکسان با آنها رفتار نمیکنند. روشهای تدریس نوین مبتنی بر معلم (معلممحور) نیستند، بلکه تمرکز بیشتر بر استفاده از روشهایی مانند بحثهای گروهی، نمایش و نقشآفرینی و فعالیتهای عملی و مشارکتی است.
روشهای تدریس همچنان در حال تکامل هستند
نوآوریهای بیشمار تکنیکهای آموزشی، درک بهتر یادگیری دانشآموز و رویکردهای جدید برای استراتژیهای تدریس به این معنی است که جعبهی ابزار شما بسیار بزرگتر از تخته سیاه و گچ است. معلمان امروزی با چالشهای زیادی روبرو هستند و در عین حال، فرصتهای زیادی دارند: ? تغییر به سمت یادگیری از راه دور نابرابری را در کلاسهای درس آشکار کرد، اما راههای جدیدی برای دانشآموزان ارائه داد تا با تجربیات یادگیری تعاملی درگیر شوند
. نوآوریهای جدید آموزشی، یادگیری در کلاس را با مهارتهای دیجیتال دنیای واقعی مرتبط میکند. ? تغییر ایدهها در مورد آموزش و پرورش، اهداف یادگیری جدیدی همچون رشد اجتماعی-عاطفی، تشخیص تمایز و تفاوت میان دانشآموزان و شخصیسازی یادگیری را به دنیای آموزش اضافه کرده است
. از امتحان روشهای جدید برای یادگیری و درگیر ماندن دانش آموزان نترسید. به خواندن ادامه دهید تا دریابید که کدام سبک تدریس در کلاس درس شما بهتر عمل می کند
! تمایز در یادگیری چیست؟
در یک کلاس درس، دانشآموزان سبکهای یادگیری متنوعی دارند. اما بسیاری از معلمها زمانی را صرف شناسایی این سبکهای یادگیری و برنامهریزی برای ارائهی آموزش متناسب با استعدادهای منحصربهفرد دانشآموزان نمیکنند.
همه بچههای هم سن و سال همانگونه که در اندازه، سرگرمیها، شخصیت یا علاقهمندیها و ناپسندیها شبیه هم نیستند، در مورد یادگیری هم تفاوتهای زیادی دارند. بچهها به دلیل انسان بودن و بچه بودن خیلی چیزهای مشترک دارند، اما تفاوتهای مهمی هم دارند. در یک کلاس درس با آموزش متمایز کم یا بدون آموزش متمایز، فقط شباهتهای دانش آموز در مرکز توجه قرار میگیرد اما در یک کلاس درس متمایز، باید تفاوتهای دانش آموز به عناصر مهم در آموزش و یادگیری تبدیل شود.
استراتژیهای زیادی برای ایجاد کلاس متمایز وجود دارد که از جملهی آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
محتوا – رسانهها و روشهایی که معلمها برای انتقال و آموزش مهارتها، ایدهها و اطلاعات استفاده میکنند.
فرآیندها – تمرینها و ممارستهایی که دانشآموزان برای درک بهتر محتوا انجام میدهند.
محصولات – مطالبی چون آزمونها و پروژهها را دانشآموزان تکمیل میکنند تا میزان یادگیری خود را نشان دهند
. روش تدریس نوین
تا اینجا مشخص شد که برای بهرهگیری از مزایای روشهای تدریس نوین باید ضمن بهرهگیری از تازهترین ابزار و روشهای فعالیتمحور آموزشی، تمایزات ادراکی و شیوههای یادگیری متمایز دانشآموزان را نیز در نظر گرفت. در حقیقت همگام با تغییر اهداف آموزشی در جامعه و نیازهای متفاوت دانشآموزان در موقعیتهای اجتماعی و کاری خود در بزرگسالی، روشهای آموزش نیز باید متحول شوند. در ادامه 18 روش شناختهشدهی تدریس نوین معرفی شده است: (1) آموزش مستقیم
مناسب برای: تمام سنین، البته زمانی که با روشهای آموزشی دیگر ترکیب شود
آموزش مستقیم زمانی رخ میدهد که شما مفاهیم و مهارتها را به طور صریح به دانشآموزان منتقل میکنید.
اگرچه ممکن است عجیب به نظر برسد که فهرستی از روشهای تدریس نوین را با تکنیکی که برای صدها سال پایه و اساس آموزش سنتی کلاس درس بوده است، آغاز کنیم، اما باید بدانید آموزش مستقیم به شما اجازه میدهد تا استراتژیهای آموزش نوین را در سطحهای مختلف تدریس خود لایهبندی کنید
. آموزش مستقیم وقتی با راهبردهای آموزشی جدید و فعالیتمحور ترکیب شود، ابزار مفیدی برای تقویت درک دانشآموزان است. این نوع آموزش میتواند شامل انواع سخنرانیها و فیلمهای آموزشی تا برگزاری کارگاه باشد.
. (2) کلاسهای درس معکوس
مناسب برای: اواخر ابتدایی و بالاتر، یا برای هر دانشآموزی که میتواند مستقل کار کند
معمولاً اینگونه است که دانشآموز باید تکالیف را در خانه انجام دهد و در مدرسه به سخنرانی معلم گوش و هوش بسپارد. اما در کلاسهای درس معکوس، دانشآموزان اطلاعات را در خانه و به صورت شخصی جذب میکنند و از زمان کلاس برای یادگیری عملی و حل مسئله با هدایتگری و تسهیلگری معلم، استفاده میکنند.
از این نوع کلاس بهعنوان یادگیری ترکیبی نیز یاد میشود. کلاسهای درس معکوس از نوآوریها و فناوری جدید استقبال میکنند و فعالیتهای یادگیری حضوری را در اولویت قرار میدهند تا مشارکت دانشآموزان را تقویت کنند
. این روش به دانشآموزان کمک میکند تا با سرعت خودشان حرکت کنند و به معلم زمان بیشتری میدهد تا در صورت نیاز، پشتیبانی انفرادی ارائه دهید. هنگامی که این روش با تکنیکهایی همچون یادگیری تجربی یا یادگیری مبتنی بر سوال و جواب ترکیب میشود، کلاسهای درس معکوس میتوانند تجربهی عملی ارزشمندی برای دانشآموزان باشند.
در این روش، دانشآموزان قبل از کلاس با مطالب آموزشی آشنا میشوند و سپس برای عمیقتر کردن درک از طریق بحث با همسالان و فعالیتهای حل مسئله که توسط معلمان تسهیل میشود، درگیر فرایند آموزش و یادگیری میشوند
3) آموزش حسی
مناسب برای: همهی سنین
آموزش حسی یک سبک آموزش خاص است که به عنوان یادگیری لمسی نیز شناخته میشود. یادگیرندگان این روش زمانی اطلاعات را به بهترین شکل دریافت میکنند که از طریق نمایشهای عملی، یادگیری فعال و ساختنی ارائه شود
. یادگیری حسی یک روش آموزشی مدرن عالی برای همهی یادگیرندگان است زیرا به دانشآموزان راههای بیشتری برای کشف مفاهیم و به دست آوردن تجربیات عملی و واقعی در محیط یادگیری خود میدهد که منجر به نتایج یادگیری بهتر میشود
. (4) آموزش مبتنی بر بازیوارسازی
مناسب برای: همه سنین، بسته به نوع بازی
یادگیری مبتنی بر بازیوارسازی (Gamification)، یک روش آموزشی نوین است که از قدرت بازیهای رایانهای برای تعریف و پشتیبانی از نتایج یادگیری استفاده میکند. یادگیری مبتنی بر بازیوارسازی در واقع از بازیها برای آموزش استفاده میکند، برخلاف برنامههای بازی عادی که از عناصر بازی مانند تابلوهای امتیازات و رقابت برای ایجاد انگیزه در یادگیری استفاده میکنند، بازیهای آموزشی تعامل را ترویج میکنند، پاداشها و بازخوردهای فوری ارائه میدهند و از قدرت رقابت سالم استفاده میکنند تا بچهها را برای یادگیری هیجانزده نگه دارند.
دانشآموزان امروزی بازیها، به ویژه بازیهای دیجیتال را از نزدیک درک میکنند. ابزارهای آموزش نوین میتوانند عشق آنها به بازیهای ویدیویی را به عشق به یادگیری مبدل کند، چه در مدرسه باشند و چه در خانه
5) آموزش دانشآموز محور
مناسب برای: همهی سنین
آموزش دانشآموز محور، دانشآموزان را در تصمیمگیری در مورد یادگیری خود دخالت میدهد. علاقهی دانشآموزان را به کلاس درس افزایش میدهد و یک چارچوب ارزیابی ایجاد میکند تا به آنها کمک کند بفهمند چرا مطالب درسی مهم هستند و چگونه در زندگی روزمره جای میگیرند.
خوب یا بد، اینترنت راههای جدیدی برای دریافت اطلاعات و تعامل با جهان رو به سوی دانشآموزان باز کرده است. آموزش دانشآموز محور کمک میکند:
ابزارهایی را که برای درگیر شدن با موضوعات جدید نیاز دارند به دانشآموزان بدهید
بین موضوعات ارتباط برقرار کنید و مهارتهای حل مسئله را در دانشآموزان تقویت کنید
مستقیماً دروس کلاس را با آنچه دانشآموزان در خارج از مدرسه تجربه میکنند، مرتبط کنید
(6) آموزش معلم محور
مناسب برای: ابتدایی و بالاتر- دانشآموزان جوانتر ممکن است برای متمرکز ماندن به تعامل عملی بیشتری نیاز داشته باشند
آموزش و یادگیری معلم محور بیشتر شبیه به تدریس در کلاسهای سنتی است. دانشآموزان عمدتاً بهطور مستقل از طریق سخنرانیها یاد میگیرند و دستورالعملها و سرفصلهای واضحی را از یک مقام مرکزی (معلم) دریافت میکنند
. مانند آموزش مستقیم، یادگیری معلم محور برای ایجاد پایهای برای کارهای دیگر، مفید است. اکثر کلاسهای نوین به دلایل خوبی، همکاری، فعالیتهای عملی و گروهی و کاوش دانش آموزان را در اولویت قرار میدهند. با بهکارگیری برخی تکنیکهای تدریس نوین در یک کلاس معلممحور نیز میتوان به دانشآموزان احساس موفقیت و مسئولیتپذیری شخصی داد
کمک میکند تا تفکر انتقادی و مهارتهای بین رشتهای را با تجربهی دنیای واقعی که تا پایان عمر از آنها استفاده خواهند کرد، توسعه دهند.)
10) آموزش مبتنی بر حل مسئله
مناسب برای: ابتدایی و بالاتر
آموزش مبتنی بر مسئله مانند یادگیری پروژه محور است، با یک تفاوت عمده: در ابتدای یک مبحث، قبل از اینکه برخی از مفاهیم مرتبط به دانشآموزش آموزش داده شود، مشکل را به او میدهد. دانشآموزان یک سوال باز دریافت میکنند و سپس اطلاعات و منابع خود را پیدا میکنند. نقش معلم نیز ارائهی مطالب، راهنمایی در صورت نیاز و توضیح فرایند ارزشیابی است.
یادگیری مبتنی بر مسئله به ایجاد یادگیرندگان خودراهبر کمک میکند و به راحتی میتوان آن را با نیازها و سبکهای یادگیری تک تک دانشآموزان شخصیسازی کرد. تقویت مهارت حل مسئله در دانش آموزان دبیرستانی با توجه به اینکه باید برای آغاز تحصیلات دانشگاهی و برعهده گرفتن نقشهای مهمتر در زندگی آماده میشوند، اهمیت زیادی دارد
. (11) آموزش مشارکتی
مناسب برای: ابتدایی و بالاتر
آموزش مشارکتی به نوعی مانند یک دسته گل رُز است – در حالی که ممکن است همهی رُزها به تنهایی رنگ و شکل یکسانی داشته باشند، یک دسته گل یشتر از اجزای آن، میدرخشد
. آموزش و یادگیری مبتنی بر بازی دقیقاً همان چیزی است که به نظر میرسد: یادگیری دانشآموز از طریق اجرای یک بازی با پایان باز و تحت رهبری کودک. این یک راه عالی برای کمک به یادگیرندگان کوچک است که در مورد دنیای اطراف خود کنجکاو شوند و مهارتهای اجتماعی حیاتی را توسعه دهند.
بر این اساس باید به دانشآموزان به گونهای آموزش داده شود که با قرن حاضر برخورد کنند، قرنی که زمان فناوری است و برای پیشرفت افراد، جامعه و ملت نیاز به ذهن خلاق و نوآور دارد. دانشآموزان باید با روشهای نوین تدریس آشنا شوند و دانش کافی در اختیار آنها قرار گیرد تا بتوانند برای خود و دیگران فرصت ایجاد کنند.